“Hoe erg is het nu écht?” – Mijn gesprek met Piet Fortuin (CNV) over werkdruk en ziekteverzuim.

Ik vraag hem wat er nu precies voor zorgt dat de werkdruk zo hoog is — los van het personeelstekort. Piet legt uit dat een gebrek aan autonomie, geen zeggenschap over je tijd en werkzaamheden, een veelgehoorde klacht is. Ook de extra taken die mensen moeten oppakken doordat collega’s uitvallen, en het feit dat er bijna geen scheiding meer is tussen werk en privé, zijn belangrijke oorzaken.

Natuurlijk zijn dit niet de enige oorzaken, het geheel is veel ingewikkelder maar het zijn wel belangrijke oorzaken.

‘Autonomie – zelfbeschikking en het vermogen om zelfstandig, zonder externe dwang, beslissingen te nemen.’ In een werkomgeving is dit natuurlijk aan grenzen gebonden, want taken moeten gedaan worden, kunnen vaak maar binnen bepaalde tijden uitgevoerd worden en bepaalde keuzes liggen nu eenmaal vast. Maar… wanneer iemand nauwelijks ruimte ervaart om zelf te bepalen hoe en wanneer hij of zij het werk doet, ontstaat al snel druk, stress en een gevoel van verlies van controle.

Taboe op de werkvloer

Voor mijn gevoel is overbelasting en burn-out nog steeds een taboe op de werkvloer. Ik leg dit aan Piet voor.

“Dat klopt,” zegt hij. “Er wordt nog te weinig open en eerlijk gecommuniceerd. Je moet als volwassenen het gesprek met elkaar kunnen voeren.”

Wanneer ik aangeef dat werknemers niet snel naar hun leidinggevende stappen om te zeggen dat ze vastlopen of hulp nodig hebben, klinkt er een instemmende “hmm”.

Piet vult aan: “De werkgever zou er ook scherper op moeten zijn. Werk preventief. Ga naar mensen toe en vraag: hoe gaat het met je? Wat heb je nodig? Hoe kan ik helpen? Preventief werken, eventueel met coaches en dergelijke, levert zoveel winst op.”

Volgens Piet is er een kleine kentering zichtbaar: daar waar werkgevers eerst dachten dat preventief werken veel te veel geld en tijd kost, komen zij er nu achter dat wachten tot het misgaat nog veel meer geld en tijd kost. Maar dat is dan ook nog maar een kleine omslag voor nu.

Kun je dit in de cao vastleggen?

Ik vraag Piet of dit soort punten ook terugkomen in bijvoorbeeld de cao-onderhandelingen.
Piet: “De randvoorwaarden kun je wel meenemen, en dat doen we ook. Maar zaken als betere communicatie of preventief werken kun je niet in een cao vastleggen.” Dat begrijp ik. Je kunt een werkgever niet verplichten om beter te communiceren, maar ik denk toch dat daar een belangrijk deel van de oplossing ligt.

Het CNV blijft het probleem aankaarten

Het CNV is in ieder geval intensief bezig om dit probleem onder de aandacht te brengen en komt daarmee veel in de publiciteit. Binnen de vakbond staat mentale gezondheid hoog op de agenda.

Ik wil Piet niet te lang lastigvallen met mijn vragen en bedank hem voor zijn tijd en aandacht. Hij wenst mij veel succes met mijn coaching en mijn blog.

Ik hang op. Yesss, ik heb het gewoon gedaan. Het is misschien geen topinterview, maar ik vind het dikke prima van mezelf.

Ik heb waardevolle informatie gekregen en geloof echt dat de oplossing ligt in communiceren, preventief werken én de werknemer de ruimte geven om gewoon mens te zijn. Een werknemer móét kunnen aangeven dat het te veel wordt, dat hij of zij hulp nodig heeft, dat er over grenzen heen gegaan wordt — zonder bang te hoeven zijn voor zijn baan of vreemd aangekeken te worden.

Naast het werk heeft een mens namelijk ook nog een privéleven, waar óók van alles gebeurt. Soms is de druk daar net zo hoog. Die twee werelden combineren vraagt tegenwoordig bijna bovenmenselijke kracht.

En eerlijk? Ik begin de smaak te pakken te krijgen van deze onderzoekende vorm van “journalistiek”. Kennis vergaren kan nooit kwaad.

Ik ken toevallig een bedrijf dat wél goed is in preventief werken en dat daadwerkelijk vraagt: Hoe kan ik je helpen?
Ik denk dat ik ze ga bellen. Ik ben benieuwd hoe zij dit voor elkaar krijgen, ondanks het voor hen óók nijpende personeelstekort.

Ik voel een nieuwe blog aankomen……. Hou mijn website in de gaten — en tot de volgende! 💛